Program Moja Elektrownia Wiatrowa dobiega końca
Kolejny program dotacji OZE uruchomił handlowców a następnie lawinę pytań i zainteresowanych programem instalacji turbin wiatrowych. Stąd ten wpis…
Czy instalacja jest zasadna?
Aby, odpowiedzieć na pytanie: „Czy instalacja wiatraka się opłaca?” potrzeba po pierwsze skupić się na analizie warunków w danej lokalizacji. Następnie jeśli wyniki wietrzności są obiecujące – w miarę stały kierunek wiatru oraz średnia prędkość wiatru na poziomie powyżej 4m/s. Sprawdzić możliwości posadowienia wiatraka bo tu też są pewne obostrzenia.
Strefy wiatru w Polsce
Praca elektrowni wiatrowej jest zdeterminowana przez warunki wiatrowe czyli jego prędkość i zmienność w czasie. W celu sporządzenia projektu niezbędne są informacje na temat warunków wietrznych rejonu w którym znajduje się obiekt który mamy wyposażyć w elektrownię. W opracowaniu przeliczane jest to na metr kwadratowy wirnika elektrowni wiatrowej – dla uproszczenia i ujednolicenia możliwosci porównania zasobności.
Strefy energetyczne wiatru w Polsce (mapa opracowana na podstawie danych z lat 1971-2000): I-wybitnie korzystna; II-bardzo korzystna; III- korzystna; IV-mało korzystna; V-niekorzystna. Źródło: Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Warszawa 2005
oraz
Wartość energii użytecznej wiatru w wyróżnionych na rysunku strefach energetycznych wiatru w Polsce .Źródło : Wolańczyk F., Elektrownie wiatrowe, Wydawnictwo KaBe, Krosno, 2009
Dane przedstawione powyżej wystarczą aby wywnioskować, że większość terytorium Polski nie posiada wystarczających warunków do posadowienia przydomowych turbin wiatrowych.
Jeśli Państwa obiekt – zakład produkcyjny, gospodarstwo rolne czy gospodarstwo domowe znajduje się w strefach: I-wybitnie korzystna; II-bardzo korzystna; III- korzystna to zalecamy aby przeprowadzić dla danej lokalizacji audyt energetyczny polegający na przynajmniej jednym roku pomiarów z akwizycją danych- do zakupu są dostępne stacje pogodowe z tymi funkcjonalnościami.
Przykład analizy danych ze stacji pogodowej z akwizycją danych. Źródło: Jedna ze stacji pogodowych prowadzonych przez firmę SOLPAX Sp. z o.o.
Opłacalność montażu zazwyczaj zaczyna się powyżej średniej rzędu 4 m/s. Przewidywaną ilość energii oblicza się na podstawie charakterystyki konkretnej turbiny. Na rynku rozpowszechnione są dwa typy turbin – pionowej oraz poziomej osi obrotu i to zmienność kierunków wiatru wskazuje na konkretny typ. Turbiny pionowej osi obrotu są odporniejsze na zmienny kierunek wiatru, niż te pionowej osi obrotu.
Potrzebny jest jeszcze audyt?
W przypadku źródeł wiatrowych podstawą ich pracy jest zapewnienie stabilnego wiatru i mocnego posadowienia. Planując montaż turbiny warto zajrzeć do prawa budowlanego. Stan na luty 2026 po nowelizacji ustawy Prawa budowlanego – obowiązujących od 7 stycznia 2026 roku, mówi o podziale na wysokości urządzeń liczonych łącznie z masztem/ budynkiem liczonych do najwyższego punku łopaty/wirnika oraz ich mocy.
| Wysokość urządzenia | Moc instalacji | Wymagane formalności | Komentarz |
| do 3 m włącznie | do 50 kW | ŻADNE | Najczęściej montowane: dach lub mały maszt |
| powyżej 3 m do 12 m włącznie | do 50 kW | Zgłoszenie (art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego) | Najpopularniejszy przedział dla „sensownych” przydomowych wiatraków |
| powyżej 12 m lub moc > 50 kW | dowolna | Pozwolenie na budowę | Obowiązuje klasyczna procedura + często dodatkowe uzgodnienia (np. środowiskowe) |
Hałas
Należy również zapewnić odległość umieszczenia instalacji gwarantującą nieprzekraczalność dopuszczalnego poziom hałasu, który nocą wynosi do 40dB, natomiast w ciągu dnia mieści się w zakresie 50-60dB. Zwykle małe elektrownie powinny być oddalone od budynków o 20 do 100m.
Zurbanizowanie oraz inne przeszkody terenu
Uwzględniając dotychczasowo omawiane czynniki, trzeba przecież przede wszystkim zapewnić planowanej elektrowni wiatrowej jak najlepsze możliwości wykorzystywania wiatru. Szczególnie w przypadku stosowania turbin poziomej osi obrotu zmienny kierunek i natężenie wiatru są problemem. Strumień wiatru napotykający przeszkodę, w zależności od jego prędkości, ulega zawirowaniom na wysokościach wynoszących nawet do dwóch wysokości przeszkody. Dystans występowania zawirowań jest zależny od jego prędkości i wynosi dwukrotność wysokości przeszkody przemnożoną przez prędkość wiatru w danej chwili.
Jedną z właściwości wiatru jest to, że przy pokonywaniu masywnych przeszkód przyspiesza. Prędkość wiatru mierzona na wysokości przeszkody, w przestrzeni otwartej przed przeszkodą, jest znacznie mniejsza niż prędkość mierzona na przeszkodzie. Prędkość ta wzrasta proporcjonalnie do wysokości, jaką musi pokonać strumień powietrza, aby ominąć przeszkodę. To zjawisko dodatkowo poprawia efektywność pozyskiwania energii. Wykorzystuje się je, montując turbiny wiatrowe na budynkach.
Zagadnienie te omawiałem na łamach szkolenia Federacji konsumentów jeszcze w roku 2017.
https://www.federacja-konsumentow.org.pl/prosument/index.php/mapa-mysli/41-jakie-mam-mozliwosci-techniczne/chce-skorzystac-z-wiatru/60-ocena-potencjalu-obiektu-i-lokalizacji-instalacja-turbiny-wiatrowej
mgr inż. Adam Rółkowski
19.02.2026
